Uyku Ustaları Rüyalarında Ne Görür?

Kekik de Minnoş da derin uykularında zaman zaman bıyıklarını titretirler, ağızları kısa aralıklarla açılıp kapanır, bazen kulakları, kuyrukları oynar. Belli ki rüya görüyorlardır. Ama kim bilir ne görüyorlar? Koca bir mama kabının içinde yüzerlerken mi, büyük amcaları kaplanlar gibi geyik kovalarken mi yoksa rakipleriyle kavga ederlerken mi düşlüyorlar kendilerini?

İnternette dolaşırken Messybeast sitesinde kedilerin rüya görmeleriyle ilgili bir yazı dikkatimi çekti. Günün büyük bir bölümünü uyuklayarak ya da şekerleme yaparak geçiren kedilerin uykuya dalarken patilerinin gevşediği ve yumuşadığı, tırnaklarını uzatıp ve geri çektiği, bacaklarını gerdiği ve kısık sesle mırıldandıkları yazıyordu. Kedisini uyurken seyretmeyi seven tüm kedicilere bu sahne tanıdık gelecektir.

Biz insanlar, rüyalarımızda daha önce yaşadığımız, etkilendiğimiz durumları biraz hayalgücü ile harmanlarız. Kediler de deneyimlerini ve gördüklerini hatırlarlar.

Kedilerin rüyalarında ne gördükleriyle ilgili en büyük ipucu, hızlı pati hareketleri, kuyruk ve bıyık titretmeleri ve mırıldanmalarıdır. Vahşi doğa belgesellerindeki sahnelerde gördükleri ama ulaşamadıkları avlarını pekala rüyalarında görüyor olabilirler. Uyku ustamız, bir avı kovaladığını, yakaladığını ya da son anda elinden kaçırdığını hatırlıyordur.

Bütün kediler gerçek av yakalayamamış olsalar da avlanmak onlar için bir içgüdüdür ve bu atalarından onlara miras kalmıştır. Bahsettiğim sitede, uyku esnasında, her ne kadar dönsek, hatta uykumuzda konuşsak bile, beynimizin rüyalarımızı gerçekten fiziksel olarak eyleme dökmemizi önlemek için bir takım önleyici maddeler salgıladığı yazıyor. Kedi beyni de buna benzer çalışıyor. Beyniyle oynandığı için salgıları serbest bırakılmayan talihsiz kedilerin kullanıldığı bazı laboratuar deneylerinde, kedilerin rüyalarında gördüklerini hareketlere dökerek yaşadıkları gözlemlenmiştir. Laboatuarda yetiştirilen ve daha önce hiç avlanmamış, hatta av görmemiş kedilerin bile rüyalarında kuş yakalamayı, fare kovalamayı gördükleri gözlemlendiği belirtiliyor. 

Eğer dikkatli izlerseniz kedinizin rüyalarında nasıl bir senaryo döndüğünü bulabilirsiniz. Minik tüylü kafasından geçenlerin tek ipucu bu küçük hareketlerdir.

Hızla çekilen kuyruk ava yaklaştığı, üzerine atılmak için hazır olduğu ya da ilginç birşey gördüğü anlamına gelebilir. Hızlı pati hareketleri, silkinmeleri, bir avın üzerine atılma veya onu ezme hareketlerine benzer. Patisinin çekilmesini bıyık titremesi izlediğinde bahsi geçmekte olan bedbaht hayali av yakalanmış olur. Dişlerin takırdaması ve kuyruğun kamçı gibi vurulması büyük ihtimalle avın kaçtığı anlamına gelir. Kediler avları onlardan kaçmayı başarınca sinirle söylenirler.

Annesinden erken yaşta ayrılan bir kedi, aynı sıcaklığı bulduğunda mırıldar, guruldar, kıvrılıp omuzunuza, kucağınıza yatar. Uykuya daldığında annesinin sevgi dolu yalamalarını veya ondan süt emdiği zamanları hatırlayabilir. Kolunuzda uyurken kısık sesle mırıldar, konuşur, hatta kolunuzu emer.

Yemek saati, bebeklikleri, yumuşakça fırçalanma, bahçede yuvarlanma, göbeğini güneşe açarak yatma gibi mutluluk veren deneyimler de rüyalarda yer alır. Hangimiz bazen kedimizi uyandırdığınızda  “Yahu tam da muhteşem bir rüya görüyordum!” diyen bir ifadeyle karşılaşmıyoruz?

Kediler rüyalarında her zaman başarılı ve mutlu sona ulaşamazlar. Kabus görenler ya da hayali bir rakiple kavga edenler rüyalarında hırlarlar, arka bacakları kasılır, bazen de ulur gibi ses çıkarırlar. Sahibi öldüğünde onu uyandırmaya çalışan bir kedi, merhumun duygusuz akrabaları tarafından üstünden alınıp dışarı atılmış. Bu travmatik olay kedinin beynine kazınmış. Yeni sahibi kedisinin zaman zaman kabuslar gördüğünü, ağlayarak uyandığını ve çılgınca sahibini uyandırmaya çalıştığını anlatıyor. Kedinin böyle davranmasının bir nedeni olabilir. Eski sahibinin ölümünü yeniden yaşıyor olması.

Sıkıldıkları zaman vakit kaybetmeden uyumayı tercih eden bu uyku ustalarının hiçbir zaman yer kaygısı yoktur. Koltuk kenarlarında, sandalye tepelerinde, dolap üstlerinde ya da olmadık sıkışık yerlerde dertop olup kıvrılırlar. 

Uyuyan kedinize biraz gözlemleyin. Her zaman rüyasında neler gördüğünü tahmin etmek zor olsa da patileriyle yoğuruyor mu yoksa hayali avını mı yakalıyor? Bu mırıltılar bir mutluluk mırıladanması mı yoksa öfke haykırışı mı? Şu göbek-havada, mutlu horlama pozisyonu emzirme hayali mi, güneş banyosu mu, yoksa sevgiyle okşandığının hayali mi? Gelecek sefer kedinizi, pirelerin belli başlı önemli noktalar etrafında uçuştuğu, o keyifli diyarda uyuklarken yakaladığınızda, onu yakından seyredin ve neyin hayalini kurduğunu bulmaya çalışın. ;)

Konusankedi Elif Soyer

Burada verilen sağlık bilgisi sadece eğitimsel amaçlar içindir ve bir sağlık çalışanı ile yapılan görüşmelerin yerine geçmesi amaçlanmamaktadır. Hasta bakımı ile ilgili tüm kararlar hastanın kendi özelliklerini de göz önünde bulunduran bir sağlık çalışanı ile birlikte alınmalıdır.

27.04.2004