Fransa'nın Yerli Kedisi: Chartreux

Fransa’nın yerli kedisi olan Chartreux, İngiliz Kısatüylüsü'ne (British Shorthair) çok benzer, fakat bazı farkları da vardır.
 
Türün Kökenleri: 
Chartreux kedisinin ismini, Carthusian adındaki bir manastırdan aldığı söylenir. The Grande Chartreuse 1084 yılında Fransa’nın güneydoğusundaki Grenoble’de kuruldu. Bir öyküye göre bu kediler manastıra Haçlı seferlerinden dönen şövalyeler tarafından getirilmişti. Bir başkasına göre bir grup keşiş 17. yüzyılda Afrika’daki Good Hope Körfezine gitmişler ve beraberlerinde bir çift kedi getirmişlerdi. Aslına bakılacak olursa kedilerin ismi dışında bu manastır ile herhangi bir bağlantıları yok, ama bu isim o zamanın Fransız sokaklarında bilindiği ta 16. yüzyıldan beri manastırla birlikte anılmıştır.
 
Fransız yazar Colette, bu kediden kitaplarında sevgiyle bahsetmiştir. Bundan çok daha önce şair Joachim du Bellay bir mektubunda Chartreux kedisini tasvir etmiştir, ki kendisi 1500’lü yıllarda yaşamıştır.

56 milyon insan ve bir o kadar da canlının hayatını kaybettiği II. Dünya Savaşı sonrasında Chartreux, tıpkı müzelerde bulunan paha biçilmez eserler gibi yok olma tehlikesiyle karşı karşıya geldi. Ne var ki, yetiştiricilerin 30 yıl süren çalışmaları sonucunda eski haline getirildi. Bu süreç çok zorlu oldu.
 
Karakteristik Özellikleri 
Chartreux kedileri yüzündeki tebessüm ifadesiyle meşhurdur. Bu kedilerin vücudu geniş, iyi yapılı ve sağlamdır. Büyük, kaslı omuzlara sahiptirler. Erkekle dişi arasında çok belirgin bir büyüklük farkı vardır. Erkek olan kedi çok daha iridir. Ucuna doğru oval bir şekilde sivrilen kuyrukları orta uzunluktadır. Tüyleri Amerikan Kısatüylü kedisinden daha uzun olabilir. Dişilerde erkeklere göre daha ince ve ipeksidir. Çift katmanlı, sık, yumuşak ve çok az yüne benzeyen tüyleri vardır. Kafaları büyük ve enlidir fakat yuvarlak değildir. Burunları kısa ve düzdür. Yanakları dolgun, çene kemikleri oldukça güçlü olur. Boyun kısmı kısa ama güçlüdür. Kulaklar normal boyda olup uçları hafifçe yuvarlanmıştır. Gözleri çok etkileyici bir turuncu ile altın rengi arasında değişir, fakat en orjinali daha belirgin turuncu olanlarıdır. Yüzlerinin geneline bakıldığında yumuşak, gülümseyen bir ifade olduğu görülebilir.
 

Renk Çeşitleri 
Tüy renkleri gri-mavinin her tonu olabilir. Vücudunun uç noktalarında bu parlaklık hafifçe vurguludur. Vücudunun her tarafı dengeli bir renk tonuna sahip olmalıdır. Patilerinin altı gül rengi, burunları ise gümüş grisidir.
 
Huyu Suyu 
Chartreux kedileri etkileyici bir mevcudiyeti olan kedilerdir. Bu kedilerle aynı evi paylaşan insanların dediğine göre pek çok köpek davranışına sahipler. Bir Chartreux kedisi bol bol egzersiz yapar, bir şey attığınızda geri getirir ve bir tehdit hissederse sahibini gözü kara bir şekilde korur. Buna karşılık sakin ve oyun oynarken nazik bir kedidir. Gerekmedikçe miyavlayarak boşboğazlık etmez.

Yavruları dayanıklı olur ve genelde üç yıl içerisinde fiziksel olgunluk düzeyine ulaşırlar. Elbette, bu tüm kedilerde olduğu gibi çevre koşullarına bağlıdır. Tüy bakımı ise pek fazla tarak gerektirmeyecek kadar kolaydır. Parmaklarınızı her gün tüylerinin arasından geçirip fazlaları alırsanız pırıl pırıl olurlar. 
 
Çeviren ve Derleyen: Aydın Can Bekoğlu

Kaynaklar:
The Encylopedia of Cats, Michael Pollard
Cat Fanciers' Web Site

26.07.2005